ŚWIATOWY DZIEŃ WODY
22 MARCA 2026
W tym roku Organizacja Narodów Zjednoczonych zwraca szczególną uwagę na związek między dostępem do wody a prawami człowieka, wskazując hasło przewodnie „Woda i równość płci” jako jeden z kluczowych elementów budowania sprawiedliwego i zrównoważonego świata.
Dostęp do bezpiecznej wody pitnej i sanitacji jest podstawowym prawem człowieka, jednak nie wszyscy na świecie mają do niego równy dostęp. Tam, gdzie wody brakuje lub jest ona niebezpieczna, nierówności społeczne pogłębiają się, a ich skutki najbardziej odczuwają kobiety i dziewczęta.
W wielu regionach świata to właśnie kobiety i dziewczynki są odpowiedzialne za pozyskiwanie wody dla całych rodzin. Często oznacza to wielogodzinne wędrówki, noszenie ciężkich pojemników oraz narażenie na zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa. Czas poświęcony na zdobywanie wody odbiera im możliwość nauki, pracy, odpoczynku i rozwoju.
Kobiety ponoszą także większe konsekwencje braku sanitacji i czystej wody, ponieważ to one najczęściej opiekują się osobami chorymi na choroby wywołane zanieczyszczoną wodą. Ma to negatywny wpływ na ich zdrowie, sytuację ekonomiczną oraz pozycję społeczną.
Jednocześnie głos kobiet i dziewcząt jest wciąż zbyt rzadko brany pod uwagę w podejmowanie decyzji dotyczących zarządzania wodą. Systemy wodne – od lokalnych ujęć po krajowe strategie – wciąż zbyt rzadko powstają z ich aktywnym udziałem, mimo że to one najlepiej znają codzienne wyzwania związane z dostępem do wody.
ONZ podkreśla, że kryzys wodny jest także kryzysem równości płci. Bez włączenia kobiet i dziewcząt w procesy decyzyjne oraz bez zapewnienia wszystkim bezpiecznego dostępu do wody i sanitacji nie da się osiągnąć zrównoważonego rozwoju ani sprawiedliwości społecznej.
📌 Ciekawostki
Woda i równość płci – fakty, które warto znać:
🌍 Ponad 1 miliard kobiet na świecie – czyli więcej niż co czwarta kobieta (27,1%) – nie ma dostępu do bezpiecznie zarządzanej wody pitnej.
(dane: UN Women / UNDESA)
🚰 1,8 miliarda ludzi wciąż nie ma wody pitnej w miejscu zamieszkania,
a w 2 na 3 gospodarstwa domowe to kobiety są odpowiedzialne za zapewnienie wody rodzinie.
(dane: Światowa Organizacja Zdrowia / UNICEF)
⏱️ W 53 krajach kobiety i dziewczęta poświęcają łącznie 250 milionów godzin dziennie na zbieranie wody — ponad trzy razy więcej niż mężczyźni i chłopcy. (dane: UN Women / UNDESA)
👶 Brak bezpiecznej wody, sanitacji i higieny powoduje śmierć około 1 000 dzieci poniżej 5 roku życia, każdego dnia na całym świecie.
(Światowa Organizacja Zdrowia)
⚖️ Wciąż około 14% krajów nie ma żadnych mechanizmów zapewniających kobietom równy udział w podejmowaniu decyzji dotyczących zarządzania wodą.
(UNEP-DHI, GWP, UN Women, 2025)
W ramach tegorocznych obchodów Światowego Dnia Wody,
zapraszamy dzieci do udziału w konkursie plastycznym:
„Woda bez barier – równe szanse, wspólna przyszłość”,
który zachęca do refleksji nad równością w dostępie do wody. Poprzez sztukę i wyobraźnię najmłodsi mogą przedstawić swoją wizję świata, w którym woda jest dostępna dla wszystkich, a kobiety i mężczyźni, dziewczynki i chłopcy mają równe szanse współdecydowania o jej przyszłości.
Konkurs jest okazją do rozmowy o odpowiedzialności, solidarności
i wspólnym dbaniu o wodę jako dobro wspólne.
🎨 Przedstaw swoją wizję w pracy plastycznej
i pokaż, że woda może łączyć ludzi.
